TRHT: Erzurum şehir merkezinde yaşanan ve vatandaşın doğrudan cebine dokunan bir tablo var: Aynı fırında, aynı gramajda, aynı şekilde üretilen ekmekler farklı günlerde farklı fiyatlarla satılıyor. Bu durum artık münferit bir örnek olmaktan çıkmış, kamuoyunun dikkatini çeken ciddi bir soruna dönüşmüştür.
Peki bu nasıl mümkün oluyor?
Ekmek gibi temel bir gıda ürününde fiyat istikrarının sağlanması, yalnızca esnafın insafına bırakılamayacak kadar önemli bir konudur. Türkiye'de ekmek fiyatları belirli kriterlere bağlıdır; ilgili meslek odaları, belediyeler ve mülki idare amirlikleri bu süreçte rol oynar. Ancak asıl kritik olan, belirlenen fiyatın sahada uygulanıp uygulanmadığının denetlenmesidir.
Denetimden Sorumlu Kurumlar Nerede?
Bu noktada görev açık ve nettir: Ticaret İl Müdürlükleri fiyat etiketi ve haksız fiyat artışlarını denetlemekle yükümlüdür.Belediyeler, zabıta ekipleri aracılığıyla sahada kontrol yapmak zorundadır.İl Tarım ve Orman Müdürlükleri, üretim ve gramaj standartlarını gözetir.
Valilik ise tüm bu mekanizmaların koordinasyonundan sorumludur.
Yani sistem aslında kağıt üzerinde eksiksizdir. Ancak sahaya bakıldığında aynı ürünün farklı fiyatlarla satılabiliyor olması, bu mekanizmanın yeterince işlemediğini açıkça göstermektedir.
Sorunun Kaynağı Ne?
Tam da bu noktada kamuoyunun aklına gelen o kritik soruyu sormak gerekiyor:
Denetimsizliğin sebebi Ramazan ayında değişen ani vali değişikliği mi, yoksa yeni gelen valiye şehirdeki bu tür sorunların geç aksettirilmesi mi oldu?
Bu soru basit bir spekülasyon değil, sahadaki aksaklığın olası nedenlerini sorgulayan meşru bir yaklaşımdır. Çünkü idari değişiklikler, özellikle geçiş süreçlerinde denetim boşluklarına yol açabilir. Ancak bu durum hiçbir şekilde vatandaşın mağduriyetine gerekçe olamaz.
Ramazan'da Fırsatçılık mı?
Ramazan ayı; paylaşmanın, dayanışmanın ve toplumsal hassasiyetin arttığı bir dönemdir. Ancak ne yazık ki bazı işletmeler için bu dönem, tam tersine fırsata çevrilebiliyor. Talebin arttığı bir ortamda fiyatlarla oynanması, sadece ekonomik değil aynı zamanda vicdani bir sorundur.
Ekmek üzerinden yapılan bu tür uygulamalar, dar gelirli vatandaşın doğrudan sofrasına müdahaledir.
Tüketici Hukuku Açısından Durum
Mevzuat açık: Aynı ürünün keyfi şekilde farklı fiyatlarla satılması, tüketiciyi yanıltıcı ticari uygulama kapsamına girer.Fiyat etiketi yönetmeliğine aykırı her durum, idari yaptırımı gerektirir.Tüketicinin doğru, açık ve şeffaf bilgiye ulaşma hakkı vardır. Bu çerçevede yapılan uygulamalar, sadece etik değil hukuki olarak da sorunludur.
Sorun Belli, Çözüm de Belli
Bugün Erzurum'da yaşanan bu durum, aslında çok net bir gerçeği ortaya koyuyor:Denetim varsa düzen vardır, denetim yoksa keyfilik başlar.
Vatandaşın beklentisi çok basit:Aynı ürün, aynı fiyat.Bu beklenti ne lüks ne de abartıdır; en temel tüketici hakkıdır.
Artık yapılması gereken bellidir:İlgili kurumlar sahaya inmeli, denetimler sıklaştırılmalı ve bu tür uygulamalara karşı caydırıcı yaptırımlar gecikmeden uygulanmalıdır.Çünkü mesele sadece ekmek değil;
devlete duyulan güven, piyasanın adaleti ve toplumun vicdanıdır.