MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin, farklı suç tipleri ve farklı yargı süreçlerine tabi isimleri aynı cümlede, "dönüş" ve "umut" gibi kavramlarla anması tam olarak bunu yaptı.
Açıklama hukuki bir metin değil, siyasi bir değerlendirmeydi; ancak geçmişte af ve infaz düzenlemelerinde belirleyici rol oynamış bir aktör tarafından bu denli kesin bir dille yapılınca, kamuoyunda kaçınılmaz olarak tek bir soru doğdu:
Genel af mı geliyor? Bugün Meclis'e sunulmuş bir af teklifi yok, yürürlükte bir düzenleme yok, resmî bir açıklama da yok. Ama siyasette algı, çoğu zaman metnin kendisinden daha güçlüdür.
Sorunun asıl düğümlendiği yer de tam burasıdır: Eğer "genel af yok" deniliyorsa, o halde bu isimlerin nasıl "dışarıya dönüş" perspektifiyle aynı cümlede anıldığı açıkça izah edilmelidir.
Çünkü hukuken tablo nettir; farklı infaz rejimlerine ve farklı suçlara tabi kişilerin aynı anda sonuç üretmesi, ancak TBMM iradesiyle yapılacak geniş kapsamlı bir düzenlemeyle mümkündür.
Buna ister "infaz reformu" densin, ister "uyum paketi", ister başka bir kavram kullanılsın; sonuç değişmiyorsa, toplum nezdinde bunun karşılığı af olur. Bireysel yargı kararları, AYM veya AİHM süreçleri ya da Cumhurbaşkanının özel af yetkisi ise parça parça ilerler; kamuoyunda oluşan toplu değişim algısını açıklamaya yetmez.
Bu nedenle bugün konuşulan şey bir genel af gerçeği değil, bir genel af algısıdır. Ve bu algı, yalnızca bir cümleden beslenerek büyümüştür.
Terörle mücadele gibi hayati bir başlıkta, devletin çizgisinin değişip değişmediği belirsiz ifadelerle değil, açık ve net bir dille anlatılmak zorundadır. Aksi halde sorular çoğalır, yorumlar sertleşir ve güven zedelenir.
Siyasette bazen en kritik süreçler, henüz yazılmamış yasalarla değil, çoktan söylenmiş cümlelerle başlar. Asıl mesele de tam olarak budur: Değişen bir hukuk mu var, yoksa yalnızca kullanılan dil mi?