Ortadoğu yine kaynıyor…
İsrail, Lübnan topraklarını vuruyor. Gerekçe belli: Hizbullah tehdidi.
Ama mesele sadece sınır güvenliği mi? Elbette değil. Bu, İran-İsrail gölge savaşının yeni perdesi. Ve biz ne yazık ki bu coğrafyada "uzaktan izleyici" değiliz.
Bu Savaş Kimin Savaşı?
Hizbullah, sıradan bir Lübnan örgütü değil. Arkasında açık biçimde İran var. İsrail'in kuzey sınırı fiilen İran'ın uzaktan kontrol ettiği bir cepheye dönüşmüş durumda.
İsrail mesaj veriyor:
"Gazze'de savaşırken kuzeyden ikinci cephe açılmasına izin vermem."
Bu mesaj sadece Lübnan'a değil, doğrudan İran'a. Ve İran geri adım atmazsa tablo değişir. İşte o zaman yüzde 15 dediğimiz büyük savaş ihtimali bir anda yukarı fırlar.
Türkiye Neden Risk Altında?
Türkiye hem NATO üyesi hem de bölgenin tam ortasında. Büyük bir savaş çıkarsa: Enerji fiyatları patlar. Enflasyon yeniden yükselir. Dolar baskısı artar. Cari açık büyür.
Biz savaşmıyoruz belki ama bedel ödüyoruz. Mazot artarsa Erzurum'daki çiftçi de, nakliyeci de, esnaf da öder.
Erzurum Bu Ateşten Nasıl Etkilenir?
"Bize ne Lübnan'dan?" demek kolay… Ama gerçek öyle değil. Erzurum zaten: Ulaşım maliyeti yüksek, Üretim zincirine uzak, Enerji fiyatlarına hassas bir şehir.
Petrol yükselirse ilk darbe lojistiğe gelir. Sebze pahalanır. Nakliye artar. Market fiyatı yükselir. Sonra yine sorarız: "Enflasyon düşüyor deniyor ama fiyatlar neden düşmüyor?"
Askeri Boyut: Doğu Anadolu, İran hattına yakın. İran doğrudan savaşa girerse sınır hattında askeri hareketlilik artar. Bu savaşın tankları Erzurum'a gelmez belki… Ama psikolojik etkisi gelir.
Yatırımcı durur. Piyasa frene basar. Tedirginlik büyür. Büyük Savaş Çıkar mı?
Bugün için tablo şöyle: Kontrollü gerilim devam eder: Yüksek ihtimal. İran doğrudan girer: Düşük ama tehlikeli ihtimal.
ABD sahaya iner: O zaman bölgesel değil, küresel kriz olur. Şu an büyük savaş ihtimali yaklaşık %15 civarında. Ama Ortadoğu'da bir füze yanlış yere düşerse dengeler saatler içinde değişir.
Asıl Soru Şu! Biz krizleri sadece izleyen bir ülke mi olacağız, yoksa diplomatik ağırlığını koyan bir güç mü? Türkiye akıllı bir denge siyaseti yürütmezse, başkalarının savaşının ekonomik faturasını ödemeye devam eder.
Erzurumlu şunu bilmeli: Ortadoğu'daki her ateş, Palandöken'in soğuğunu bile ısıtır.