TRHT: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen "11. Yargı Paketi", Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Uzun süredir kamuoyunun gündeminde yer alan infaz düzenlemeleri böylece yasalaşmış oldu.
Cezaevlerindeki 50 bin mahkumun tahliyesini sağlayacak infaz affı yasası Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdi.
50 bin mahkumun yılbaşı öncesinde tahliye edilmesi bekleniyor!
Kamuoyunda "infaz affı" ya da "kısmî af" olarak anılan düzenleme, hukuki açıdan tam bir genel af niteliği taşımıyor. Düzenleme; infaz sistemi reformu, açık cezaevi uygulamaları ve denetimli serbestlik mekanizmalarında kapsamlı değişiklikler içeriyor.
DÜZENLEME NE GETİRDİ?
İnfaz Sisteminde Değişiklik, Yeni düzenlemeye göre infaz uygulamalarında suçun işlendiği tarih esas alınacak. Kapalı cezaevinde bulunan hükümlüler, belirlenen şartları taşımaları hâlinde açık cezaevine geçiş hakkı elde edecek.
Açık cezaevinde bulunan hükümlüler ise denetimli serbestlik kapsamında cezalarının kalan bölümünü cezaevi dışında, kontrol altında tamamlayabilecek. İlk aşamada yaklaşık 50–55 bin hükümlünün bu düzenlemeden yararlanması bekleniyor.
Kısmî Af ve Denetimli Serbestlik Düzenlemesi, Düzenleme, kamuoyunda "Covid affı benzeri infaz indirimi" olarak da değerlendiriliyor. Buna göre:
31 Temmuz 2023 tarihinden önce suç işleyenler düzenleme kapsamına alındı. Hükümlüler, cezalarının belirli bir bölümünü tamamlamaları hâlinde denetimli serbestliğe ayrılabilecek. Hukuk çevreleri bu uygulamayı kısmî af olarak tanımlarken, teknik anlamda bunun genel af olmadığının altını çiziyor.
KİMLER YARARLANAMAYACAK?
Yeni infaz düzenlemesi bazı suç gruplarını kapsam dışı bıraktı. Buna göre;
Terör ve örgütlü suçlar, Kasten öldürme ve cinsel suçlar gibi ağır suçlar, Deprem ve benzeri büyük felaketlerde ağır sorumluluk doğuran eylemler bu düzenlemeden yararlanamayacak. Özellikle deprem suçlarının kapsam dışında bırakılması kamuoyunda geniş tartışmalara yol açtı.
GENEL AF VAR MI?
Yetkililer tarafından yapılan açıklamalara göre resmî anlamda bir genel af söz konusu değil. TBMM gündeminde genel affa ilişkin bir yasa teklifi bulunmuyor. Anayasa gereği genel af için nitelikli çoğunluk şartı aranması nedeniyle, mevcut düzenleme yalnızca infaz ve denetimli serbestlik esaslarına ilişkin teknik değişikliklerle sınırlı tutuldu.
UYGULAMA SÜRECİ BAŞLADI
Yasanın Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte infaz işlemleri Adalet Bakanlığı ve infaz kurumları tarafından derhal uygulanmaya başlandı. Düzenlemenin ayrıntılarını belirleyecek uygulama yönetmeliklerinin ise kısa süre içinde yayımlanması bekleniyor.
TOPLUMSAL ETKİ VE TARTIŞMALAR
Yeni infaz düzenlemesi, mağdur yakınları ve hukuk çevrelerinde farklı görüşlere neden oldu. Bir kesim, cezaevlerindeki yoğunluğun azaltılması ve hükümlülerin topluma kazandırılması açısından düzenlemeyi olumlu karşılarken; insan hakları savunucuları ise af beklentisiyle başlayan sürecin kapsamının dar tutulduğunu savunuyor.
2025 yılı sonunda kabul edilen 11. Yargı Paketi, infaz affı tartışmalarını fiilen sona erdirerek kapsamlı bir infaz reformu ve denetimli serbestlik düzenlemesi getirdi. Düzenleme;
Genel af niteliği taşımıyor, On binlerce hükümlüye erken tahliye ve denetimli serbestlik imkânı sağlıyor, Ağır suçları kapsam dışında bırakıyor.